Tekerlemeler: Kısa, Zor ve Komik 62 Tekerleme Örneği

Tekerleme; benzer seslerin art arda geldiği, ölçülü ve kafiyeli, hızlı söylendikçe dili dolaştıran sözdür. Bu sayfada 62 tekerleme örneği var: kısa tekerlemeler, zor ve uzun tekerlemeler, çocukların oyunda söylediği sayışmacalar ve masal tekerlemeleri. Önce yavaş, sonra hızlanarak okuyun.
Tekerleme Örnekleri: Bu Sayfada Neler Var?
| Tür | Tekerleme sayısı | Örnek |
|---|---|---|
| Kısa tekerlemeler | 18 | Dal sarkar kartal kalkar; Kırk küp |
| Zor ve uzun tekerlemeler | 14 | Takatuka; Kekere mekere |
| Çocuk tekerlemeleri (sayışma ve oyun) | 28 | Portakalı soydum; Mini mini birler |
| Masal tekerlemeleri | 2 | Evvel zaman içinde; Az gittim uz gittim |
| Toplam | 62 |
Kısa Tekerlemeler
Tek cümlelik, en bilinen tekerlemeler. Üç kez arka arkaya, her seferinde biraz daha hızlı söylemeyi deneyin.
1. Dal sarkar kartal kalkar, kartal kalkar dal sarkar.
2. Şemsi Paşa Pasajı’nda sesi büzüşesiceler.
3. Kırk küp, kırkının da kulpu kırık küp.
4. Şu köşe yaz köşesi, şu köşe kış köşesi, ortada su şişesi.
5. Gül dibi bülbül dili gibi.
6. Üç tunç tas kayısı hoşafı.
7. Bir berber bir berbere, “Bre berber, gel beraber bir berber dükkânı açalım.” demiş.
8. Bu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak, sarımsaklamasak da mı saklasak?
9. El âlem ala dana aldı, aladanalandı da biz bir ala dana alıp aladanalanamadık.
10. İt iti itti, bit iti itti, it biti itti. Bit gitti, it gitti. İtti, bitti, gitti.
11. Âdem madene gitmiş. Âdem madende badem yemiş. Madem ki Âdem madende badem yemiş, niye bize getirmemiş?
12. Aliş’le Memiş mahkemeye gitmiş; mahkemede mahkemeleşmişler mi, mahkemeleşmemişler mi?
13. Götür küpü, dök küpü. Getir küpü, dök küpü.
14. Falcı, falcının falına “fasa fiso” dedi.
15. Çarşıda koza ucuz, çarşıda darı ucuz, çarşıda boza da ucuz mu?
16. Keşkekçinin keşkeklenmiş keşkek kepçesi.
17. Bu bankaya eski veznedar gelecek, bu bankaya eski vezne dar gelecek.
18. Bu evi yıkıp yapsak da mı otursak, yoksa yıkmasak onarsak da mı otursak?
Diksiyon Tekerlemeleri: Zor ve Uzun Tekerlemeler
Nefes ve sabır isteyen, diksiyon çalışmasında kullanılan tekerlemeler. Önce heceleyerek okuyun; takıldığınız kelimeyi tek başına birkaç kez tekrarlayın. Hangi sesi çalıştırdıklarını aşağıdaki tablo gösteriyor.
| Çalıştırdığı sesler | Tekerlemeler |
|---|---|
| B, P ve R | Be Birader; Bir Pirinci Birinci Buluşta; Bir berber bir berbere |
| G ve K | Gagavuz Kuşu; Kapı Gıcırdatıcı; Kara Kızın Kısa Kayışı; Kınıklı Kıyasettin |
| S, Ş ve Z | Sazende Şazi; Sedat Tınaz; Susuz Sazlıklar; Şavşatlı Şaban; Şemsi Paşa Pasajı |
| T ve K | Takatuka; Kekere Mekere |
| I, Ü ve Ö (ünlüler) | Iğdır Irmağı; Uykucu Ülkü |
Takatuka Tekerlemesi
19. Al şu takatukaları, takatukacıya götür. Takatukacı takatukaları takatukalamazsa, takatukaları takatukalatmadan geri getir.
Kekere Mekere Tekerlemesi
20. Şu tarlaya bir şinik kekere mekere ekmişler. Bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye boz ala boz başlıklı pis porsuk dadanmış. Şu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlıklı pis porsuk, bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlıklı pis porsuğa demiş ki: “Ben bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlıklı pis porsuğum.”
Kapı Gıcırdatıcı Tekerlemesi
21. Ocak kıvılcımlandırıcılardan mısın, kapı gıcırdatıcılardan mısın? Ne ocak kıvılcımlandırıcılardanım ne kapı gıcırdatıcılardanım.
Be Birader Tekerlemesi
22. Be birader buraya bak, başı bereli burma bıyıklı bastıbacak bayan berberiyle bizim Bedri Bey birlikte bir pirinci birinci buluşta birbirine dizip Bursa pazarına indi.
Bir Pirinci Birinci Buluşta Tekerlemesi
23. Bir pirinci birinci buluşta bir inci gibi birbirine bağlayıp, Perlepe berberi bastıbacak Bedri ile beraber Balıkesir pazarına parasız giden bu paytak budala, babası topal Badi’den biberli bir papara yedi.
Gagavuz Kuşu Tekerlemesi
24. Gagavuz kuşunun gagası gerdandan sarkar, ger ger gerilen gergefin gültası Galata’dan galat gergedana gül atar.
Uykucu Ülkü Tekerlemesi
25. Uykucu Ülkü, ucu tüllü üç örtüyü ütüyle ütüleyip de mi üstüne örtünmeli, üç örtünün ucunu tülleyip ütüleyip de mi üstüne örtünmeli?
Kara Kızın Kısa Kayışı
26. Kara kızın kısa kayışını kasışına kızmayışına şaşmamışsın da, kuru kazın kızıp kayısı kazışına şaşmış kalmışsın.
Iğdır Irmağı Tekerlemesi
27. Ilım ılınan, ılıcalı ılıcalı akan ılık ılık Iğdır Irmağı’nın kıyıları ıkır tıkır ığrıp ağaçlarıyla kaplıdır.
Sazende Şazi Tekerlemesi
28. Sazende Şazi ile zifos Zihni, zaman zaman sizin sokağın sağ köşesinde sinsi sinsi fiskoslaşarak, zibidi Suzi’ye sonsuz ve sorumsuz bir hayasızlıkla ikide bir sizi şikâyet ederler.
Sedat Tınaz Tekerlemesi
29. Sedat Tınaz’ın bütün tasası, suratsız teyzesine rastlamadan önce, set üstünde sırtını zerzevat sepetinin pis tepesine sürten sıska tazısını toz duman ortasında tutmasıydı.
Susuz Sazlıklar Tekerlemesi
30. Soson’un susuz sazlıklarında, sadece soğanla sarımsak yetişebileceğini söyleyen Samsunlu sebzecilerin sözüne sizler de sessizce ve sezgilerinize sığınarak inanabilirsiniz.
Şavşatlı Şaban Tekerlemesi
31. Şavşatlı Şaban’la Şarkışlalı şipşakçı Şekip ve Şıpsevdi Şehime; Şişhane’den şeytankuşu mu, şömine maşası mı, masa şemsiyesi mi, şoson mu, şezlong mu ne, bir şeyler almaya gitmişler.
Kınıklı Kıyasettin Tekerlemesi
32. Kınıklı kılıbık kırpıntı Kıyasettin, Kırımlı kılkuyruk kıtmiri kıkır kıkır kıkırdatarak küskütük küçümen küfeci külhaniyle külüstür Kürşat’ı külünklü küngür üstüne küttedek devirdi.
Mikro bilgi: Türk edebiyatında tekerlemenin ilk yazılı örnekleri 11. yüzyıla, Kaşgarlı Mahmud’un Dîvânu Lugâti’t-Türk adlı eserine uzanır.
Çocuk Tekerlemeleri: Sayışmacalar ve Oyun Tekerlemeleri
Çocukların oyunlarda ebe seçerken, ip atlarken ya da el çırparken söylediği tekerlemeler. Okul öncesi ve ilkokul çocukları için kolay ve ezberlemesi rahattır.
Portakalı Soydum Tekerlemesi
33. Portakalı soydum,
Başucuma koydum,
Ben bir yalan uydurdum,
Duma duma dum.
Dolapta Pekmez
34. Dolapta pekmez,
Yala yala bitmez,
Ayşecik cik cik cik,
Fatmacık cık cık cık,
Sen bu oyundan çık.
Kutu Kutu Pense
35. Kutu kutu pense,
Elmamı yerse,
Arkadaşım Ayşe,
Arkasını dönse.
Mini Mini Birler Tekerlemesi
36. Mini mini birler,
Çalışkan ikiler,
Tembel üçler,
Dayak yiyen dörtler,
Misafir beşler,
Altılar altınımı çaldılar,
Yediler yemeğimi yediler,
Sekizler seke seke gittiler,
Dokuzlar doktor olup kaçtılar,
Onlar, nerede bunlar?
Ooo, İğne Battı
37. Ooo…
İğne battı,
Canımı yaktı,
Tombul kuş,
Arabaya koş.
Arabanın tekeri,
İstanbul’un şekeri.
Hop hop altın top,
Bundan başka oyun yok.
Leylek Leylek Havada
38. Leylek leylek havada,
Yumurtası tavada,
Gel bizim hayata,
Hayat kapısı kitli,
Leyleğin başı bitli.
Leylek Leylek Lekirdek
39. Leylek leylek lekirdek,
Hani bana çekirdek?
Çekirdeğin içi yok,
Koca kızın saçı yok.
Yağ Yağ Yağmur
40. Yağ yağ yağmur,
Teknede hamur,
Bahçede çamur,
Ver Allah’ım ver,
Sicim gibi yağmur.
Karga Karga Gak Dedi
41. Karga karga “Gak!” dedi,
“Çık şu dala bak!” dedi.
Çıktım baktım o dala,
Şu karga ne budala.
Karga seni tutarım,
Kanadını yolarım.
Mustafa Mıstık
42. Mustafa, Mıstık,
Arabaya kıstık,
Üç mum yaktık,
Seyrine baktık.
Bir İki Tombul Tekir
43. Bir, iki, tombul tekir,
Camdan bakar,
Başına takar,
Hop hop altın top!
İğne Miğne Ucu Düğme
44. İğne miğne ucu düğme,
Fil filince kuş dilince,
Horoz öttü, tavuk tepti,
Bülbül kızı selam etti,
Selamına dua etti.
Al çık bal çık,
Sana dedim sen çık.
Eteği Pile Pile
45. Eteği var pile pile,
Saçları var lüle lüle,
Dersimizi yaptık bitti,
Gidiyoruz güle güle.
Makas Makas
46. Makas, makas, makas,
Ali Dayı, noktaya bas.
Trampetler çalınıyor,
Yüzbaşılar darılıyor.
Darılmayın yüzbaşılar,
Can yürekten ayrılmıyor.
Sıra Sıra Fenerler
47. Sıra sıra fenerler,
İşte geldi askerler.
Merdivenden iniyor,
Bize para veriyor.
Yağ parası, mum parası,
Akşama kandil parası.
Komşu Komşu
48. — Komşu, komşu!
— Hu, hu!
— Oğlun geldi mi?
— Geldi.
— Ne getirdi?
— İnci, boncuk.
— Kime, kime?
— Sana, bana.
— Başka kime?
— Kara kediye.
— Kara kedi nerede?
— Ağaca çıktı.
— Ağaç nerede?
— Balta kesti.
— Balta nerede?
— Suya düştü.
— Su nerede?
— İnek içti.
— İnek nerede?
— Dağa kaçtı.
— Dağ nerede?
— Yandı, bitti, kül oldu.
Çarşıya Gittim
49. Çarşıya gittim
Eve geldim hanım yok,
Bebek ağlar beşik yok,
Çorba taşar kaşık yok,
Ali baba öldü tabut yok.
Küçük Dostum
50. Küçük dostum gelsene,
Ellerini versene,
Ellerimizle şap şap,
Ayaklarımızla rap rap,
Bir şöyle, bir böyle,
Dans edelim seninle.
Ellerim Tombik Tombik
51. Ellerim tombik tombik,
Kirlenince çok komik,
Kirli eller sevilmez,
Güzelliği görülmez,
Dişlerim bakım ister,
Hele saçlar, hele saçlar,
Uzayınca tırnaklar,
Kirlenince kulaklar,
Bize pis derler, pis derler.
Saksağan Sek Sek
52. Saksağan sek sek,
Kuyruğu tümsek,
Kuyruğuna binelim,
Bizim köye gidelim.
Allı Kiraz Ballı Kiraz
53. Allı kiraz,
Ballı kiraz,
Bana gel biraz,
Kiraz vakti geldi.
Eşim seni şetçi,
Oyunun başı,
Şu çeşmeden su taşı,
Çeşmenin suyu acı,
Kovanın dibi delik,
Bana geldi ebelik.
Dama Çıktım
54. Dama çıktım,
Çalı kestim,
Bir alaca yılan gördüm,
Yılan bizim nemiz olur,
Al çık bal çık,
Sana dedim sen çık.
Nereye Babam
55. Nereye babam nereye?
Tarlaya kızım tarlaya,
Tarlada keçi kulağı,
Gelinlerin duvağı,
Has bahçeye gidelim,
Kavun karpuz yiyelim,
Kimlerinen yiyelim?
Kızlarınan yiyelim,
Kızlar çiçek ben çiçek,
Elinde gümüş bıçak,
Elimi kesti ne diyeyim?
Mendil getir sileyim,
Mendil Halep yolunda,
Bit pazarı, bit pazarı,
İçinde ayı gezer,
Ayı beni korkuttu,
Kulağını sarkıttı,
Elma verdim yemedi,
Sakız verdim çiğnedi,
Hap hup, kırmızı turp.
Hık Mık
56. Hık mık,
Nerden geldin?
Oradan çık,
Kız saçların kıvırcık,
Mavi boncuk.
Otobüs, Araba, Tır
57. Otobüs, araba, tır,
Durakta dur,
Sıraya geç,
Ayakta dur,
Boşaldı yer,
Haydi gel otur!
Say Bak
58. Sağ elimde beş parmak,
Sol elimde beş parmak,
Say bak, say bak, saaay bak,
Hepsi eder on parmak,
Sen de istersen say bak.
Ali Dayının Keçileri
59. Ali Dayı’nın keçileri,
Kıpır kıpır kişniyor,
Arpa saman istiyor.
Arpa saman yok,
Kilimcide çok.
Kilimci kilim dokur,
İçinde bülbül okur.
Hop çikolata çikolata,
Akşam yedik salata.
Çek Çıkalım Çayıra
60. Çek çıkalım çayıra,
Yem verelim ördeğe.
Ördek yemi yemeden,
“Ciyak, mıyak” demeden,
Aldım, baktım,
Kimi çıkardım?
Tekerlemeleri en çok hangi amaçla kullanmayı tercih edersiniz?
Masal Tekerlemeleri
Masalın başında söylenir; dinleyeni gündelik dünyadan alıp masala hazırlar.
Evvel Zaman İçinde
61. Evvel zaman içinde,
Kalbur saman içinde,
Develer tellal iken,
Pireler berber iken,
Ben anamın beşiğini
Tıngır mıngır sallar iken…
Az Gittim Uz Gittim
62. Az gittim, uz gittim,
Dere tepe düz gittim.
Çayır çimen geçerek,
Lale sümbül biçerek,
Soğuk sular içerek,
Altı ayla bir güzde
Bir arpa boyu yol gittim.
Tekerleme Nedir, Türleri Nelerdir?
Tekerlemeler masal, bilmece ve çocuk oyunu gibi türlerin içinde ya da tek başına söylenir. Kullanıldığı yere göre farklı adlar alır:
- Masal tekerlemesi: Masalın başında, bazen de sonunda söylenir.
- Oyun tekerlemesi: Bazı çocuk oyunlarının tamamı tekerleme söylenerek oynanır.
- Sayışma (sayışmaca): Oyunda ebeyi ya da takım arkadaşını seçmek için söylenir; tekerleme bittiğinde parmağın gösterdiği çocuk seçilir.
- Zor tekerleme (yanıltmaca): Benzer seslerin sık tekrarlandığı, hızlı söylemesi güç tekerlemelerdir.
- Bilmece tekerlemesi: Bazı bilmeceler tekerleme biçiminde sorulur; “Pazardan aldım bir tane, eve geldim bin tane” gibi.
Tekerleme Nasıl Çalışılır?
Tekerleme, çocuklarda eğlenceli bir dil oyunu, yetişkinlerde ise diksiyon alıştırmasıdır. İkisinde de yöntem aynıdır:
- Önce yavaş ve heceleyerek okuyun; anlamını değil seslerini duyun.
- Yanlış söylediğiniz kelimeyi tek başına üç-dört kez tekrarlayın.
- Her tekrarda biraz hızlanın; dil dolaştığında bir önceki hıza dönün.
- Çocuklarla yarışma yapın: tekerlemeyi üç kez hatasız söyleyen kazansın.
- Küçük çocuklarda sayışmacalarla başlayın; kısa dizeli ve ritimli oldukları için kolay ezberlenir.
Diğer Tekerleme ve Bilmece Listeleri
- Okul Öncesi Tekerlemeler
- 2. Sınıf Tekerlemeleri
- Çocuk Bilmeceleri
- Okul Öncesi Bilmeceler
- Komik Bilmeceler
- Soğuk Espriler
- Kolay Bilmeceler
- 1. Sınıf Bilmeceleri
Bu sayfadaki her tekerleme en az iki ayrı yayında aynı biçimde geçenler arasından seçildi: Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bir okulun yayımladığı tekerleme derlemesi, Vikipedi’nin “Tekerleme” maddesi ve tekerleme örnekleri yayımlayan gazete ve eğitim siteleri.
Tekerleme nedir? 5 tane örnek verir misiniz?
Tekerleme, benzer seslerin art arda geldiği ölçülü ve kafiyeli sözdür. Beş örnek: “Dal sarkar kartal kalkar, kartal kalkar dal sarkar”, “Kırk küp, kırkının da kulpu kırık küp”, “Şu köşe yaz köşesi, şu köşe kış köşesi, ortada su şişesi”, “Gül dibi bülbül dili gibi”, “Üç tunç tas kayısı hoşafı”.
En kısa tekerlemeler hangileridir?
“Gül dibi bülbül dili gibi”, “Üç tunç tas kayısı hoşafı” ve “Kırk küp, kırkının da kulpu kırık küp” birkaç kelimelik kısa tekerlemelerdir.
Diksiyon için hangi tekerlemeler söylenir?
Takatuka, kekere mekere, Gagavuz kuşu, Uykucu Ülkü ve “Şemsi Paşa Pasajı’nda sesi büzüşesiceler” gibi benzer seslerin sık tekrarlandığı zor tekerlemeler diksiyon çalışmasında kullanılır. Hangisinin en zor olduğu kişiden kişiye değişir.
Çocuklar için kolay tekerlemeler nelerdir?
“Portakalı soydum”, “Yağ yağ yağmur”, “Leylek leylek havada” ve “Kutu kutu pense” gibi sayışmacalar kısa dizeli ve ritimli olduğu için okul öncesi çocuklara uygundur.
Sence Bu Bilmece Ne Kadar Zor?
Toplam 0 ziyaretçi oy verdi.

